Cánh cửa chạm vào tường một tiếng rất khẽ. Đèn ngủ hình mặt trăng hắt xuống thành cũi một quầng sáng màu mật ong. Mùi phấn rôm, trà hoa cúc và sữa ấm quện vào nhau đến đặc lại trong cổ họng. Mẹ tôi quay đầu trước. Linh quay sau. Con trai tôi nằm trong nôi, hai bàn tay nhỏ co lên trước ngực, môi còn ướt nước mắt.
Tôi không nhìn mẹ lâu. Tôi nhìn vợ mình. Chiếc váy cotton xám nhăn ở phần hông. Một vệt sữa khô loang trên ngực áo. Cổ tay phải có dấu đỏ như vừa bị siết. Cô ấy đứng thẳng, nhưng đầu gối khóa cứng đến mức tôi thấy cả bàn chân trần bám xuống nền gạch lạnh.
Tôi nói, rất thấp: ‘Linh, bế con đi.’

Cô ấy chớp mắt một cái, như phải mất vài giây mới hiểu người vừa lên tiếng là tôi. Khi Linh bước về phía nôi, mẹ tôi đưa tay ngang ra chặn lại.
‘Con đang làm gì vậy?’ bà hỏi, giọng vẫn đều như lúc trong camera. ‘Nó làm quá mọi chuyện lên rồi.’
Tôi bước tới thêm một bước. ‘Bỏ tay xuống.’
Bà không bỏ. Những ngón tay sơn màu nude vẫn đặt trên thành cũi, thẳng và lạnh. Tôi lấy điện thoại của mình, mở đoạn video lúc 1:18 p.m., bật loa ngoài. Giọng bà tràn ra căn phòng ngủ trẻ em, mỏng, sắc, không còn chỗ nào để chối.
‘Muốn ở lại nhà này thì ngoan.’
Tay bà rời khỏi thành cũi ngay lập tức.
Con trai tôi ọ ẹ một tiếng nhỏ. Linh cúi xuống bế con lên, động tác cẩn thận như người vừa bước qua một mặt băng mỏng. Khi thằng bé áp mặt vào vai mẹ, đôi vai cô ấy rung lên một lần, rất ngắn, rồi đứng im trở lại. Tôi chìa tay ra. Mẹ tôi chậm rãi đặt chiếc điện thoại của Linh vào lòng bàn tay tôi, nhưng mắt bà vẫn nhìn thẳng qua vai tôi, như thể chỉ cần giữ giọng đủ bình thản, căn nhà này sẽ tiếp tục nghe lời bà.
‘Ra phòng khách,’ tôi nói.
Bà nhếch môi. ‘Con không hiểu chuyện gì đâu.’
‘Ra phòng khách.’
Trước khi căn nhà này biến thành chỗ có tiếng dép mẹ tôi kéo trên sàn và tiếng con tôi khóc sau cánh cửa đóng, nó từng rất khác.
Ngày Linh báo có thai, trời mưa nhẹ. Cô ấy đứng trong bếp, tay còn dính bột bánh mì, chìa que thử ra trước mặt tôi. Chiếc áo len màu kem của cô ấy dính một chấm bơ ở cổ tay. Tôi còn nhớ tiếng nước mưa gõ lên cửa kính, mùi men nở và quế trong lò, bàn tay cô ấy đặt lên bụng còn phẳng. Mẹ tôi đến tối hôm đó, mang theo một bó hoa baby trắng và hai hộp canh gà hầm nhân sâm. Bà ôm Linh rất chặt, nói thằng bé này là phúc của cả nhà.
Suốt thai kỳ, bà xuất hiện đúng lúc và vừa đủ để mọi thứ trông giống quan tâm. Một cái máy lọc không khí cho phòng em bé giá $189. Một chiếc ghế bập bênh bọc vải màu kem giao tới trước cửa vào sáng thứ Bảy. Một xấp khăn xô gấp phẳng đến mức các cạnh như được là bằng tay. Linh từng cười, ghé vào tai tôi lúc đang dán hình trăng sao lên tường nursery, nói mẹ anh kỹ hơn cả ứng dụng theo dõi thai kỳ của em.
Lúc đó, tôi tin vậy là may mắn.
Tôi lớn lên với cảm giác phải biết ơn mẹ như biết ơn mái nhà. Ba mất khi tôi mười sáu tuổi. Mẹ mở tiệm may nhỏ, đứng suốt từ 7:00 a.m. đến 9:00 p.m., ngón tay lúc nào cũng thơm mùi hồ vải và xà phòng cứng. Bà không than. Không khóc trước mặt tôi. Bà chỉ làm. Từ lâu, trong đầu tôi, chữ hy sinh và chữ mẹ đứng sát vào nhau đến mức không còn khe hở.
Thế nên khi Linh sinh mổ, mất máu nhiều, đi vài bước đã phải vịn tường, tôi gật đầu ngay khi mẹ nói bà sẽ dọn vào ba tháng đầu để đỡ đần. Tôi còn cảm ơn bà vì đã bỏ lịch hội nhóm, bỏ những buổi trà chiều với bạn bè, bỏ căn nhà yên tĩnh của bà để tới ở cùng chúng tôi. Chính tay tôi mang vali màu be của bà lên phòng khách. Chính tay tôi đưa cho bà mã khóa cửa mới. Chính miệng tôi nói: ‘Có mẹ ở đây, con yên tâm rồi.’
Linh cũng từng cố tin như vậy. Những ngày đầu sau sinh, mồ hôi và sữa làm tóc cô ấy dính vào gáy, vết mổ nhói lên mỗi lần bế con, đầu ngực rát như chạm vào muối. Mẹ tôi nấu canh đu đủ, hâm khăn ấm, dặn giờ uống thuốc, kéo rèm để phòng dịu ánh sáng. Mọi thứ nhìn từ ngoài vào đều đúng. Chỉ có tốc độ bàn tay bà trên vai Linh là nhanh dần, và số lần Linh cầm điện thoại lên rồi đặt xuống trước mặt tôi là nhiều dần.
Lúc ấy tôi lại đang chạy theo một dự án ở công ty. Hai tuần trước hạn chốt hợp đồng, tôi liên tục ở văn phòng đến khuya. Màn hình máy tính, phòng họp lạnh, mùi giấy in mới và cà phê đen bám vào tôi mỗi tối. Tôi gọi về nhà lúc 10:15 p.m., nghe tiếng con khóc sau nền âm thanh trắng xì xì, nghe Linh nói em ổn, rồi tắt máy để quay lại bàn họp. Tôi tưởng chữ ổn phát ra từ miệng vợ là một sự thật. Hóa ra nó là một cái chăn mỏng cô ấy kéo lên để giữ tôi đứng yên.
Sau khi Linh bế con vào phòng ngủ chính tối hôm đó, tôi đi qua phòng khách mà không ngồi. Tôi đi thẳng vào phòng mẹ tôi từng ở. Mùi nước hoa hổ phách bà dùng còn lơ lửng trong rèm cửa. Trên giường là chiếc chăn được gấp vuông vức. Trên bàn đầu giường là ly nước ấm, hai viên vitamin tổng hợp, một cuốn sổ da nâu khổ nhỏ. Tôi mở cuốn sổ.
Trang đầu ghi giờ cho bú. Trang sau ghi số lần thay tã. Từ trang thứ ba trở đi, nét chữ của bà nhọn dần.
9:12 a.m. — bế con vụng.
11:05 a.m. — phản ứng chậm.
1:40 p.m. — mắt lờ đờ, dễ kích động.
3:18 p.m. — để bé khóc 4 phút 11 giây.
Có những dòng bị gạch chân đỏ. Có những chỗ ghi thêm bằng mực xanh: không ổn định, không phù hợp ở một mình với trẻ sơ sinh, cần can thiệp sớm.
Bên dưới cuốn sổ là một phong bì dày. Bên trong có danh thiếp của một luật sư gia đình ở quận bên, góc trên viết tay cuộc hẹn 10:30 a.m., thứ Năm. Có một bản in email chưa gửi, người nhận là một bác sĩ tâm lý mà Linh từng gặp đúng hai lần sau sinh. Ở cuối email, mẹ tôi tự xưng là người chăm sóc chính trong nhà và lo ngại cho sự an toàn của cháu nội. Kẹp cùng là vài tờ chụp màn hình lịch sử tìm kiếm của Linh: em bé khóc không dỗ được, mất ngủ sau sinh, tôi không muốn bế con nữa. Những câu đó bị khoanh đỏ như vật chứng.
Phong bì cuối cùng đựng $2,400 tiền mặt. Tờ giấy note dán bên ngoài viết: phí giữ trẻ tạm thời, nếu cần chuyển Linh đi vài tuần.
Tôi đứng cạnh cái bàn đầu giường lâu đến mức lòng bàn tay hằn lên mép phong bì. Tiếng máy tạo ồn trắng từ phòng bên cạnh vọng qua tường. Một nhịp. Hai nhịp. Rồi tiếng mẹ tôi ở ngoài phòng khách, vẫn bình ổn, vẫn còn nghĩ mình kiểm soát được khoảng cách từ cửa tới người đối diện.
‘Con bé đó đã đầu độc đầu óc con.’
Tôi cầm toàn bộ xấp giấy đi ra.
Bà đang ngồi ngay ngắn trên sofa màu kem, hai đầu gối khép lại, hai tay chồng lên nhau như đang đợi một cuộc nói chuyện văn minh. Đèn trần hắt xuống đôi bông tai ngọc trai nhỏ trên tai bà. Cốc trà hoa cúc đặt bên cạnh vẫn còn hơi nóng. Mẹ tôi ngước lên nhìn tôi, rồi nhìn phong bì trong tay tôi. Lần đầu tiên trong tối đó, bà chớp mắt quá nhanh.
Tôi đặt tất cả xuống bàn kính. Danh thiếp luật sư trượt ra trước mặt bà.
Read More
‘Mẹ định đưa vợ con đi đâu?’
Bà liếc xuống tờ giấy rồi tựa lưng vào sofa. ‘Một nơi tử tế. Nơi người ta biết xử lý phụ nữ sau sinh không ổn định.’
‘Bằng cách lấy điện thoại của cô ấy? Chặn cửa? Dọa cô ấy nói dối về chính mình?’
Bà kéo cốc trà lại gần. Tiếng sứ chạm kính khô và lạnh. ‘Con đi làm cả ngày. Con không thấy nó đứng nhìn thằng bé khóc như một cái bóng. Mẹ thấy. Mẹ làm việc bẩn để cứu cháu của mẹ.’
Tôi mở sổ da nâu, đẩy tới trước mặt bà. ‘Đây không phải cứu. Đây là chuẩn bị một hồ sơ.’
Bà không nhìn cuốn sổ nữa. Mắt bà chuyển sang hành lang. Linh đang đứng ở đó, ôm con trong vòng tay, chiếc khăn muslin màu kem phủ một nửa vai. Gò má cô ấy còn ướt. Nhưng cằm đã nâng lên cao hơn trong camera. Con trai tôi ngủ lại sau một tràng khóc ngắn, mũi nhỏ khụt một tiếng trong ngực mẹ.
Mẹ tôi cất giọng, mềm đi một nấc. ‘Con bế thằng bé vụng lắm. Đưa đây cho bà.’
Linh lùi nửa bước. Chân trần cô ấy chạm vào mép thảm. Không nói một tiếng.
Tôi đứng chặn giữa hai người. ‘Mẹ đừng tới gần vợ con nữa.’
Bà đặt mạnh cốc trà xuống. Một vòng nước vàng nhạt loang ra mặt kính. ‘Con nói chuyện với mẹ kiểu đó?’
‘Con đang nói với người vừa lên kế hoạch tách mẹ khỏi con tôi.’
Vai bà cứng lại. ‘Con nợ mẹ tất cả.’
Tôi nghe câu đó như nghe tiếng kéo kim loại xước trên sàn. Suốt nhiều năm, mỗi lần bà mệt, tôi im. Mỗi lần bà cao giọng, tôi nhịn. Mỗi lần Linh nói có lẽ mẹ anh hơi quá, tôi lại xoa vai vợ rồi đổi chủ đề. Nhưng cái đêm mùi sữa chua đi trong không khí và camera vẫn còn mở trên điện thoại, câu ấy rơi xuống sàn nhà như một món đồ cũ bị nứt.
‘Con nợ mẹ việc nuôi con khôn lớn,’ tôi nói. ‘Con không nợ mẹ quyền làm gãy nhà của con.’
Miệng bà động đậy một lần mà không thành tiếng. Rồi bà quay sang Linh, giọng đanh lại như đầu kéo khóa: ‘Cô đứng đó nhìn gì? Không có tôi, cái nhà này sớm muộn cũng loạn.’
Linh cúi đầu hôn lên tóc con trai tôi. Khi cô ấy ngẩng lên, giọng khàn và nhỏ, nhưng không run. ‘Em đứng yên mấy tuần nay để bà đừng bế con khỏi tay em.’
Tôi không quay lại nhìn vợ. Chỉ nghe máu chạy rần trong tai. Vậy là hóa ra sự im lặng kia còn có một lớp khác. Không chỉ vì sợ. Mà vì mỗi bước lùi của cô ấy đều được tính bằng khoảng cách từ tay mẹ tôi tới chiếc nôi.
Mẹ tôi đứng bật dậy. Ghế sofa xô nhẹ ra sau, chân gỗ cào lên nền. ‘Con nghe nó một lần là tin ngay? Một đứa con gái mới vào nhà?’
Tôi nhấc điện thoại, mở thêm đoạn 10:27 a.m., chính giọng bà bật ra trước mặt bà: ‘Đừng có bày đặt kể lể với ai.’
Phòng khách lặng đi. Ngay cả tủ lạnh trong bếp cũng như nín tiếng rung.
Tôi gọi cho bảo vệ tòa nhà lúc 6:34 p.m. Giọng tôi bình thường đến mức chính tôi cũng lạ. Tôi nhờ họ lên hỗ trợ để một người rời khỏi căn hộ và ghi nhận sự việc. Mẹ tôi nhìn tôi gọi điện, khuôn miệng mở rồi khép, như không hiểu vì sao cái thế giới vẫn luôn xếp lại gọn gàng theo ý bà bỗng dưng trượt khỏi tay trong chưa đầy mười phút.
Trong lúc chờ người lên, tôi kéo vali của bà ra giữa hành lang. Bà không giúp. Chỉ nhìn tôi gấp từng bộ quần áo của bà, đặt hộp nước hoa vào lớp khăn lót, gom sổ tay, kính đọc sách, sạc điện thoại. Khi tôi cầm tới chùm chìa khóa dự phòng của căn nhà, bà mới bước tới.
‘Con sẽ hối hận,’ bà nói.
Tôi đặt chùm chìa khóa lên bàn ăn. ‘Mẹ sẽ không quay lại đây nếu chưa có sự đồng ý của cả hai vợ chồng con.’
Bảo vệ lên cùng một nữ cảnh sát khu vực lúc 7:03 p.m. vì bộ phận an ninh nghe tôi nhắc đến trẻ sơ sinh và hành vi khống chế điện thoại. Mẹ tôi đổi giọng ngay khi cửa mở. Bà kéo thẳng vạt áo cardigan, cười nhạt, nói chỉ là hiểu lầm gia đình. Tôi đưa cho nữ cảnh sát xem ba đoạn video, cuốn sổ, email nháp, danh thiếp luật sư. Cô ấy xem xong, ngẩng lên nhìn Linh rồi nhìn tôi.
‘Chị có muốn ghi nhận việc này không?’
Linh bế con sát hơn vào ngực. Cô ấy nhìn tấm thảm dưới chân vài giây, rồi gật đầu.
Mẹ tôi không nói gì nữa cho đến khi kéo vali qua cửa. Lúc đi ngang bàn ăn, bà đưa mắt nhìn tôi như nhìn một người lạ vừa ngồi vào ghế con trai bà để lại. Cửa đóng lại sau lưng bà một tiếng cộc gọn. Hành lang bên ngoài im lìm. Mùi nước hoa hổ phách nhạt dần rồi biến mất.
Đêm đó, tôi ngồi ở bàn bếp đến 1:26 a.m. để đổi toàn bộ mã khóa thông minh, hủy thẻ ra vào dự phòng, đổi mật khẩu camera, gửi ba clip cùng biên bản ghi nhận cho luật sư. Phí tư vấn khẩn cấp là $280. Dịch vụ hỗ trợ sau sinh tôi từng đề nghị trước đó được xác nhận qua email lúc 1:41 a.m., $360 một tuần trong sáu tuần đầu. Đến 2:05 a.m., điện thoại tôi hiện 11 cuộc gọi nhỡ từ mẹ, rồi một tin nhắn: mẹ chỉ muốn bảo vệ cháu.
Tôi không trả lời.
Sáng hôm sau, nắng đập vào cửa kính phòng khách một màu vàng lạnh. Linh ngủ trên ghế bập bênh, con trai tôi nằm trên ngực cô ấy, hai bàn chân nhỏ thò ra khỏi chăn như hai chiếc lá non. Mái tóc cô ấy xõa xuống vai, không còn bị kéo căng sau gáy bằng cái chun đen. Tôi đặt một cốc nước ấm cạnh tay vợ, rồi nhặt chiếc điện thoại của cô ấy lên khỏi mặt bàn.
Màn hình sáng. 23 cuộc gọi nhỡ. 7 tin nhắn. 2 thư thoại.
Linh nhìn dãy thông báo ấy rất lâu. Ngón tay cô ấy hover trên màn hình, dừng ở nút xóa, rồi buông xuống. Cô ấy không mở thư thoại. Chỉ tắt âm, đặt điện thoại lại, vuốt nhẹ lên lưng con đến khi bàn tay thôi run.
Đến trưa, bác sĩ sản của Linh gọi lại sau khi đọc email tôi gửi cùng video. Bà hẹn một buổi kiểm tra trực tiếp trong chiều, nói bằng giọng chắc gọn rằng việc bị cô lập điện thoại, bị theo dõi và bị đe dọa trong giai đoạn sau sinh có thể đẩy một người xuống rất nhanh. Tôi lái xe đưa Linh đi. Trên ghế sau, con trai tôi ngủ trong ghế ô tô mới nguyên tem giá. Linh ngồi ghế phụ, tay đặt trên bụng, ngón cái chà mãi vào đường chỉ trên dây an toàn.
Trên đường về, cô ấy nói câu đầu tiên dài quá năm từ kể từ tối hôm trước.
‘Em đã định bỏ đi vào thứ Hai tuần trước.’
Tôi giữ mắt trên đường. Xe phía trước bật xi nhan phải. Ánh nắng quét qua bảng táp lô, qua mu bàn tay tôi đang đặt trên vô lăng.
‘Vì sao em không đi?’
Cô ấy nhìn ra cửa kính. ‘Bà giữ giấy tờ của em trong ngăn kéo phòng khách. Em không dám để con ở lại dù chỉ năm phút.’
Tôi không nói được gì trong vài nhịp đèn đỏ. Chỉ có tiếng quạt điều hòa thổi đều, tiếng dây móc đồ chơi của con khẽ va vào nhau sau lưng. Đến khi xe rẽ vào bãi đỗ, tôi mới với sang, đặt tay lên gáy Linh. Cô ấy không quay sang ngay. Nhưng đầu nghiêng vào lòng bàn tay tôi, rất nhẹ, như người vừa thử lại xem một cánh cửa còn mở hay không.
Ba ngày sau, luật sư nộp đơn yêu cầu mẹ tôi không được tự ý tiếp cận căn hộ và không được liên lạc trực tiếp với Linh. Chị gái tôi gọi, nghe xong hai đoạn ghi âm thì im gần một phút. Em trai tôi nhắn đúng một dòng: em không biết. Người duy nhất không im là mẹ. Bà để lại thư thoại dài 47 giây, giọng khi mềm khi gắt, lúc trách Linh, lúc trách tôi, lúc nhắc lại chuyện bà đã nuôi tôi thế nào. Tôi nghe hết một lần rồi lưu vào thư mục riêng cùng các video còn lại.
Tuần kế tiếp, nhà có thêm một người hỗ trợ sau sinh đến mỗi sáng. Mùi gừng tươi và cháo nóng thay mùi trà hoa cúc nguội. Linh ngủ được những giấc đầu tiên dài hơn hai tiếng. Có buổi trưa tôi đi ngang cửa nursery, thấy cô ấy ngồi cạnh nôi, một tay đặt lên bụng con, tay kia cầm điện thoại của chính mình, màn hình mở cuộc gọi video với mẹ ruột. Cô ấy không nói nhiều. Chỉ để camera hướng vào thằng bé đang ngủ, để ở đầu kia có người nhìn thấy nó thở đều.
Tối thứ Bảy, sau khi tắm cho con xong, tôi quay lại gỡ camera khỏi kệ sách. Vỏ nhựa màu trắng còn âm hơi ấm từ đèn. Tôi cầm nó trong tay một lúc lâu. Chính thứ đó đã kéo căn nhà này ra khỏi lớp màn bóng loáng phủ lên nó suốt nhiều tuần. Nhưng tôi không muốn mỗi đêm của con trai lớn lên dưới mắt một chiếc ống kính treo sẵn trên đầu.
Linh đang ngồi trên sàn, tựa lưng vào thành giường, áo ngủ xanh nhạt, đầu tóc còn mùi dầu gội hoa cam. Cô ấy nhìn chiếc camera trong tay tôi.
‘Anh cất đi à?’
Tôi gật đầu.
Cô ấy vuốt mép chăn cho con. ‘Được.’
Ngoài cửa sổ, mưa lất phất trở lại, rơi mỏng trên kính. Trong bếp, nồi nước hâm bình sữa phát ra tiếng lục bục nhỏ. Đèn ngủ hình mặt trăng vẫn sáng, hắt một vệt cong màu vàng lên thanh cũi. Trên bàn ăn ngoài kia, chùm chìa khóa dự phòng mẹ tôi từng dùng nằm cạnh một vòng nước trà khô đã mờ mép. Bên dưới chìa khóa là tờ giấy ghi giờ bú của bà, nét mực xanh đã nhòe đi ở chữ cuối cùng. Không ai đụng vào nó nữa.
Đến 2:14 a.m., tôi tỉnh giấc vì thói quen cũ, vươn tay tìm điện thoại để mở ứng dụng camera rồi nhớ ra kệ sách đã trống. Tôi ngồi dậy, bước ra cửa phòng. Căn hộ tối và yên. Không còn tiếng dép kéo trên sàn. Không còn tiếng thì thầm sau cánh cửa nursery. Chỉ còn nhịp thở đều của con tôi đi ra từ chiếc nôi dưới ánh đèn hình mặt trăng, và tờ giấy nhòe mực ngoài bàn ăn nằm im trong bóng tối, như một thứ cuối cùng chưa kịp tự bào chữa.