Điện thoại trên tay Victoria rung thêm lần nữa, tiếng vo vo nhỏ nhưng lọt thẳng qua lớp nhạc piano nền và tiếng thì thầm đang dày lên trong khán phòng. Đèn follow phả xuống mặt nóng như áp bàn tay lên bếp điện. Noah bám vào khuỷu áo tôi. Phần vải chỗ tay áo bị kéo chặt đến nhăn dúm. Ở hàng ghế cuối, người phụ nữ mặc suit xám bước ra khỏi dãy ghế, gót giày chạm xuống nền đá thành những nhịp gọn và sắc, mỗi bước đều cắt ngang tiếng xì xào.
Bà dừng ngay giữa lối đi, ngẩng lên màn hình đang chiếu căn phòng trọ của tôi, rồi nói đủ lớn để cả ba hàng đầu cùng quay lại.
“Tắt màn hình ngay.”
Người điều khiển âm thanh ở cuối hội trường ngẩng đầu. Victoria vẫn giữ nụ cười, nhưng khóe môi bên trái giật rất nhẹ. Noah ngước lên nhìn tôi, hai mắt tròn như vừa bị lôi khỏi giấc ngủ.
St. Margaret chưa bao giờ chỉ là một ngôi trường trong đầu tôi. Với Noah, đó là tòa nhà có thư viện kính cao hơn đầu xe buýt, là nơi sân cỏ không lẫn mùi cống sau mưa, là nơi những đứa trẻ đeo ba lô sạch sẽ chạy qua hành lang sáng bóng mà không phải nép vào mép tường. Mỗi sáng thứ Ba, xe buýt đi ngang qua cổng trường lúc 7:05. Noah thường dí trán vào cửa kính, nhìn hàng cây cắt tỉa thẳng tắp và đọc chậm từng chữ trên tấm biển đồng trước cổng.
Tôi bắt đầu để tiền vào chiếc hũ thủy tinh ghi chữ SCHOOL từ tháng Mười Một năm ngoái. $8 từ ca gấp khăn trải giường ở khách sạn. $14 từ buổi nhận thêm đồ ở tiệm giặt. $23 từ việc là quần áo cho bà chủ tiệm hoa tối Chủ nhật. Có tuần chỉ thả được vào đó đúng $5 tiền lẻ còn lại sau khi mua thuốc ho cho Noah. Đêm nào về muộn, thằng bé cũng ngồi trên mép giường đợi, đặt bàn tay bé xíu lên nắp hũ và hỏi còn thiếu bao nhiêu nữa. Tôi không trả lời bằng con số. Mỗi lần như vậy, tôi chỉ lau mặt bàn, xoay chiếc hũ cho nhãn giấy hướng ra ngoài, rồi bảo con ngủ sớm để mai còn dậy học ở lớp công.
Noah không than phiền nhiều. Mỗi sáng nó tự xếp lại tấm chăn màu xanh đã sờn, đứng trên ghế nhựa đánh răng trước chiếc gương nứt góc, rồi đeo chiếc cặp cũ tôi mua ở chợ thanh lý với giá $14 như đeo một thứ rất quý. Có hôm trời mưa, phòng trọ dột đúng lên chỗ góc bàn học. Nó lấy cái chậu men sứ đặt dưới giọt nước nhỏ tong tong suốt đêm, vẫn ngồi bên cạnh đọc cuốn atlas mượn ở thư viện quận. Ngón tay con rê trên tên những thành phố xa lạ trong lúc mùi ẩm mốc bò ra từ mảng tường thâm xám. Lần đầu nó nhìn thấy thư viện của St. Margaret qua cửa kính mở hé hôm tham quan cộng đồng, bàn tay bám chặt lấy vạt áo tôi đến lạnh ngắt.
“Mẹ ơi,” nó nói rất nhỏ, “ở đây sách có mùi như mưa mới.”
Một tháng trước buổi lên sân khấu hôm nay, tôi gặp Melissa Greene ở tiệm giặt. Hôm đó máy số 6 kẹt khóa, hơi nước nóng quẩn đầy phòng, mùi bột giặt và vải ướt dính lên tóc. Một người phụ nữ mặc suit xám đặt nhầm một chiếc cặp hồ sơ da lên bàn gấp đồ rồi vội đi ra ngoài nghe điện thoại. Tôi đuổi theo bà dưới cơn mưa phùn để trả lại. Mép quần tôi ướt lạnh đến tận đầu gối. Bà nhận chiếc cặp, nhìn kỹ tên tôi trên bảng nhân viên, rồi rút một tấm danh thiếp.
“Melissa Greene. Nếu có ngày nào cô bị dồn vào chỗ mà người ta nghĩ cô không biết đọc chữ nhỏ, nhắn cho tôi.”
Tôi cất tấm danh thiếp vào ví, ngay sau tấm ảnh Noah mặc áo len đỏ vào lễ Giáng Sinh ở trường cũ. Chúng tôi không thân, cũng chẳng còn gặp lại. Cho đến 10:14 sáng hôm nay, khi tôi chụp trang 11 và gửi tấm ảnh đó đi bằng ngón tay còn dính nước rửa tay trong nhà vệ sinh tầng hai.
Trên sân khấu, đoạn phim sau lưng tôi vẫn chạy. Cái chăn của Noah. Chiếc tủ lạnh tróc sơn. Hũ tiền lẻ dưới ô cửa sổ. Mỗi khung hình như có ai đó đưa tay lật tung ngăn kéo riêng tư của đời tôi giữa ánh đèn pha lê và những hàng ghế bọc nhung đỏ. Mồ hôi lưng chảy thành một đường mỏng nhưng bàn tay lại lạnh như vừa ngâm nước đá. Noah nép hẳn ra sau người tôi khi màn hình chiếu tới cảnh nó ngủ nghiêng, cánh tay vòng qua con khủng long nhồi bông đã rách chỉ ở bụng.
Không có giọt nước mắt nào rơi xuống. Hàm răng tôi cắn vào má trong đến bật vị tanh sắt. Ngón tay cái miết qua mu bàn tay Noah theo một nhịp đều, chậm và cứng, như đếm từng hơi thở của con để giữ mình đứng thẳng. Trên ngực áo, chỗ cây kim bảng tên ghim vào lúc sáng để lại một chấm đau bé xíu. Đó là một nỗi đau dễ chịu hơn rất nhiều so với việc nghe tiếng một người phụ nữ ở hàng ghế thứ hai nói với bạn mình: “Ôi trời, họ quay cả trong bếp luôn.”
Melissa không ngẩng lên nhìn đám đông nữa. Bà bước thẳng tới mép sân khấu, mở chiếc cặp tài liệu màu đen và rút ra một xấp giấy ghim bằng kẹp bạc. Giọng bà không cao, nhưng từng chữ đi qua micro phụ của khán phòng như lưỡi kéo đi qua vải.
“Tôi là Melissa Greene, cố vấn pháp lý của Ashford Educational Trust và thành viên ủy ban đạo đức tài trợ của St. Margaret. Ai đang điều khiển màn hình, tắt ngay bây giờ.”
Cả hội trường động đậy như mặt nước bị ném một hòn đá vào giữa. Hai người đàn ông ngồi gần lối đi quay sang nhau. Ở bàn tài trợ bên phải, một người đeo nơ xanh cúi xuống đọc lại cuốn chương trình. Victoria nhấc micro lên trước miệng.
“Melissa, cô đang hiểu lầm. Gia đình này đã ký đồng ý tham gia chương trình đại diện cộng đồng.”
Melissa lật một tờ giấy, giữ nó ở độ cao vừa đủ để hàng đầu nhìn thấy.
“Không. Họ ký một bản cho phép sử dụng hình ảnh trong sự kiện của trường. Bản này không cho phép đặt thiết bị ghi hình trong nơi ở riêng, không cho phép ghi âm trẻ vị thành niên trong phòng ngủ, và chắc chắn không cho phép phát sóng thử nghiệm nhằm huy động tài trợ.”
Khán phòng im xuống từng lớp. Ngay cả tiếng máy lạnh trên trần cũng nghe rõ hơn.
Bà bước thêm một bước nữa. “Lúc 10:27 sáng, tôi nhận được ảnh chụp điều khoản trang 11. Lúc 10:41, tôi gọi cho văn phòng luật của quỹ. Lúc 10:52, tôi nhận được bản hợp đồng mà trường ký với Possibility House Media trị giá $186,000, được ghi dưới hạng mục ‘nội dung truyền cảm hứng cho nhà tài trợ’. Lúc 11:01, tôi có bản chạy chương trình hôm nay. Ở phút thứ mười ba, MC được hướng dẫn dừng để cậu bé hỏi một câu về căn phòng trên màn hình.”
Mắt Victoria chớp một nhịp ngắn. Rồi thêm một nhịp nữa.
Melissa rút ra tờ giấy khác. “Ghi chú bên lề, do trưởng bộ phận phát triển Adrian Mercer gửi: ‘Giữ máy quay gần mặt người mẹ. Nếu cô ấy khóc, chuyển ngay sang cam 2.’”
Lần này tiếng ồn bùng lên thật sự. Một chiếc ghế bị đẩy lùi, chân ghế kéo trên nền đá nghe chói gắt. Người phụ nữ ngồi bàn bên trái đưa điện thoại lên quay. Một ông tóc bạc ở hàng ba đứng bật dậy. Noah rúc sát hơn vào người tôi. Sau lưng, đoạn phim vẫn dừng ở cảnh tôi khâu đầu gối chiếc quần đồng phục cũ dưới ánh đèn vàng.
Victoria bước xuống một nấc sân khấu, bàn tay siết chặt thân micro. “Bảo vệ đâu? Tắt điện thoại của phụ huynh. Đây là tài sản nội bộ.”
Melissa không quay đầu. “Bảo vệ đang đứng ngoài cửa với đại diện hội đồng quản trị. Đừng khiến việc này tệ hơn.”
Lần đầu tiên kể từ khi bước ra sân khấu, tôi nói.
“Trang 11 không cho bà quyền đặt máy quay cạnh giường con tôi.”
Câu nói rơi xuống giữa hội trường như một vật nặng đặt lên bàn kính. Không ai cắt ngang.
Melissa nhìn thẳng vào Victoria. “Còn một chuyện nữa. Người quản lý tòa nhà nơi cô ấy thuê phòng đã xác nhận nhân viên của đơn vị sản xuất trả ông ta $350 bằng thẻ quà tặng để vào căn hộ khi hai mẹ con đi vắng, dưới danh nghĩa kiểm tra thiết bị báo khói. Camera ở kệ gia vị, ống kính trong bình hoa, và một điện thoại được để lại sau lần ‘phỏng vấn môi trường sống’. Cô muốn tôi đọc tiếp không?”
Màu trên mặt Victoria tụt dần, bắt đầu từ hai gò má rồi xuống môi. Bàn tay cầm micro của bà ta trượt một chút vì mồ hôi. Từ dãy ghế tài trợ, một người đàn ông cao, tóc bạc, đeo kính viền mảnh bước ra. Tôi chỉ biết tên ông sau đó qua lời giới thiệu của Melissa: William Montague, chủ tịch hội đồng quỹ, người vừa cam kết $600,000 cho chương trình học bổng năm nay.
Ông nhìn lên màn hình, rồi nhìn Victoria.
“Cô dùng tiền học bổng để dựng chương trình thực tế?”
Victoria mím môi. “Đây là chiến dịch kể chuyện cộng đồng. Nhà trường cần nguồn lực.”
William đặt cuốn chương trình xuống ghế trống bên cạnh. “Không. Cô đang bán nỗi nghèo của một đứa trẻ.”
